img
22-10-2018
imieniny: Haliszki, Lody, Przybysłąwa
zmień rozmiar czcionki A A A
img
Lubelskie Strona główna
img
img

Grzaniec Marcina z Urzędowa

 

Na Liście Produktów Tradycyjnych figuruje od 17 stycznia 2006 r. Wyrób został zarejestrowany w kategorii napoje.


Grzaniec to wspaniały regionalny napój alkoholowy (15-20%), posiadający tradycyjny skład i ciemnoczerwoną barwę, charakteryzujący się aromatycznym korzennym zapachem oraz winnym, słodkim smakiem. Główne składniki grzańca to: wino, owoce suszone, miód, przyprawy i rum.

Jego nazwa pochodzi od mieszkającego w Urzędowie z XVI wieku lekarza, zielarza, który w 1595 roku wydał "Herbarz Polski" najwybitniejszy ze średniowiecznych herbarzy, uważany za pierwszy podręcznik farmakognozji. Marcin z Urzędowa polecał okolicznym chłopom przyjeżdżającym na targi do Urzędowa (jako że Urzędów był wówczas miastem powiatowym) - grzany napój z wina domowego z owocami suszonymi i miodem, wzmacniany okowitą, nazwany właśnie grzańcem, bo rozgrzewał, a przez to zapobiegał przeziębieniom, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, w czasie dokuczliwych chłodów.

Grzany napój przygotowywano z domowego wina, do którego dodawano owoce z przydomowych ogrodów: porzeczki czarne, czerwone, maliny, winorośl i aronie. Owoce suszone użyte do grzańca to: śliwki, jabłka, gruszki, a te dziko rosnące - tarka i głóg. Dodawano również miód z własnych pasiek, a całość wzmacniano okowitą otrzymywaną w procesie destylacji win i innych nalewek. Jedynie przyprawy i dodatki, tj. cynamon, wanilia, goździki, imbir, gałka muszkatołowa i rum, były kupowane. Napój był podawany w naczyniach flaszowatych, amforach i beczułkach wykonywanych z gliny przez miejscowych urzędowskich garncarzy. Garnce wykonane z gliny jako naturalnego surowca utrzymywały ciepło grzanego produktu przez dłuższy czas. Również jako napój gotowy do spożycia był przechowywany w naczyniach z gliny - w pękatych garncach z wąską szyjką i zatyczką.
"Współczesny" przepis na grzaniec odtqorzono na podstawie przekazów starszych mieszkańców Urzędowa i okolic. Sam napój nazwano grzańcem Marcina, wykorzystując fakt, że polski farmaceuta, lekarz i zielarz, pochodził właśnie z Urzędowa.

 

 

 

 

 

 

Baba (babka) drożdżowa z jabłkami

Baleron nadwieprzański   
♦ Baleron wędzony z Wisznic 

Boczek nadwieprzański

Boczek wędzony z Wisznic

Bułka wiejska
Całuski pszczelowolskie
 Cebulak żukowski 

Cebularz lubelski

Chleb gryczany
Chleb ludwiński

Chleb ludwiński żytni
Chleb niedrzwicki

Chleb starowiejski
Chleb wiejski dębowiecki
 Chleb wiejski z otrębami

Chleb żytni naturalny
Chleb żytni tradycyjny
Chleb żytni wygnanowski
Chmiel krasnostawski

Chodelskie gołąbki z kiszonej kapusty
Ciastka przez maszynkę
Ciasto staropolskie podhoreckie

Ćwikła z Werbkowic
Dzik w cieście   

♦ Dżem żurawinowy biłgorajski

 Flaki piaseckie

Golasy izbickie

Gruszka suszona kraśnicka

Gryczak janowski

Gryczok godziszowski

Grzaniec Marcina z Urzędowa
Jabłczanka z Fajsławic
Jabłka kraśnickie
Jabłkówka z Mikołajówki

Janowska nalewka miodowa

Kaczka czarna nadziewana
Kaczka grądziarska

Kaczka po zamojsku
 Kapusta kwaszona kraśnicka 

Kapusta z grochem i śmietaną

Karasie z Polesia
 Karczmiskie pierogi z bobru (bobu)

Karp w śmietanie po poniatowsku

Kaszanka nadwieprzanka
Kaszanka pieczona z Dobrosławowa
Kiełbasa bronicka
Kiełbasa królewska wędzona z Wisznic

Kiełbasa nadwieprzańska   
♦ Kiełbasa swojska biłgorajska
Kiełbasa swojska wędzona z Wisznic
Kiełbasa wiejska z Dobrosławowa
Kiełbasa wieprzowa z Krzczonowa

Kisiel z owsa (owsiany) 
Kluski gryczane

Kodeński chleb razowy żytni
Konfitura poziomkowa
Konfitura różana z Końskowoli

Konfitura z owoców róży
Kordiał żurawinowy kraśnicki

Korowaj - chleb weselny z Paszenek 
Kotlety rybne z Sugrów

Kraśnickie domowe wino owocowe
Krupnik pszczelowolski

Kulebiak generałowej Kickiej
Kulebiak z Perkowic

Kwas chlebowy sapieżyński kodeński

Lody lubartowskie
Lubelski forszmak
Ludwińskie prosię faszerowane
Makaron jajeczny z Ludwina
Makowiec lubartowski
Malina kraśnicka
Maliniak kraśnicki

Malinóweczka
Marchwiaki z makiem
Masło z Bychawy

Masło z Opola Lubelskiego 

Miodownik z Jaszczowa

Miód fasolowy odmianowy

Miód gryczany godziszowski

Miód gryczany z Lubelszczyzny

Miód malinowy

Miód pitny czwórniak

Miód pitny dwójniak

Miód pitny półtorak

Miód pitny trójniak

Miód rzepakowy z Roztocza

Nadwieprzański miód lipowy

Nadwieprzański miód wielokwiatowy
Nadwiślański sok jabłkowy

Naleweczka gruszkówka z Kraśnika

Nalewka poziomkowa leśna z Kraśnika
Nalewka ziemiańska
Nalewka z płatków róży
Nałęczowski miód wielokwiatowy   
♦ Napój żniwny z rabarbaru i mięty 

Nektar św. Eugeniusza - miód ziołowy

Ogórki kiszone kraśnickie

Olej lniany

Olej rzepakowy

Olej świąteczny roztoczański
Olej tarnogrodzki

Oleje z Turzych Rogów

Oranżada z Kąkolewnicy
Parowańce brzozowickie z kapustą i grzybami   
♦ Parowańce skromowskie z serem 

Parowańce z kaszą jaglaną

Parowańce z serem
Parowańce żakowolskie z soczewicą
Paszteciki niedrzwickie z kapustą i pieczarkami
♦ Paszteciki z grzybami
Pączki żakowolskie z powidłami z antonówek
Pieczeń z szynki dzika - wędzona lub pieczona
Pierniczki ozdobne

Piernik lubelski
Piernik żydowski
Pierogi lipniackie z kapustą i grzybami

Pierogi nowodworskie
Pierogi olszewnickie z kaszą gryczaną

♦ Pierogi skromowskie z kaszą jaglaną, serem i miętą
Pierogi turowskie z soczewicą
Pierogi z czerwoną fasolą

Pierogi zosinowskie z jagodami

Pierogi z mięsem i bobem z Dobryniowa 

Pierogi żakowolskie ze smażonymi ziemniakami

Pieróg (piróg) biłgorajski

Pieróg gryczany

Podcos 

Polędwica nadwieprzańska
Polędwica wędzona z Wisznic
Powidła śliwkowe z Mikołajówki

Pralina z Lublina
Pyzy polskowolskie z mięsem
Racuchy turowskie

Racuchy z makiem

Rogaliki półfrancuskie śmietanowe z masą orzechową i różą

Rudnicki pieróg jaglany

Ser zabłocki

Sernik z kartoflami z Jaszczowa
Sery z ziołami

Sękacz podlaski
Słodkowska kapusta z grzybami
Sok z maliny kraśnickiej
Swojskie mięso wekowane ze Zwierzyńca
Syrop malinowy z Mikołajówki
Syrop z owoców róży
Syrop z płatków róży
Szarlotka józefowska
Szarytka w marynacie

Szyneczka z karpia z Pustelni

Szynka domowa roztoczańska

Szynka nadwieprzańska
Szynka wędzona z Wisznic
Szynka wieprzowa z Krzczonowa
Śmietana z Bychawy

Świnia rasy puławskiej
Tertuny brzozowickie z soczewicą
Truskawka z gminy Puławy  

Twaróg z Bychawy
Tymianek z Fajsławic
Wafle tortowe suche
Warzonka kryształówka
Werbkowickie placki z soczewicy

Wędzone dzwonka karpia z Pustelni

Witaminy Eremity - syrop z czarnego bzu

Woleńskie kartoflaki
Zawijaki wygnanowskie

Zawijas nasutowski
Zawijoki janowickie
Zupa cebulowa z Goraja
Zupa chłopska fajsławicka
Zupa z karpia

Żur żukowski

Żurawinówka biłgorajska

Żurawinówka momocka

img



Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie

ul. Artura Grottgera 4, 20-029 Lublin, tel. 81 44 16 600, faks 81 44 16 602
Redakcja serwisu - Departament Promocji i Turystyki UMWL 
/ Informacje o plikach cookies /